อิสรภาพแห่งความไร้ตัวตน

รวมบทกวีของกวีชาวเอเชียคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบลในสาขาวรรณกรรม ผู้ที่ได้รับการกล่าวขานว่าเป็น 'Goethe’ และ ‘Shakespeare’ แห่งโลกตะวันออก กวีผู้นั้นคือ รพินทรนาถ ฐากูร

บทประพันธ์ของเขาล้วนทรงคุณค่าและแฝงไปด้วยข้อคิดคำสอนทางปรัชญาอันชาญฉลาดที่ไม่เคยล้าสมัย แม้งานส่วนใหญ่ของเขาจะถูกเขียนขึ้นมาเป็นเวลาร่วมศตวรรษแล้ว ถ้อยคำที่ร้อยเรียงมาได้นำเสนอถึงแก่นแท้ความเป็นจริงในโลกและชีวิตมนุษย์ซึ่งยังคงเป็นจริงมิเคยแปรเปลี่ยน ความเป็นสากลนี้ทำให้ผลงานของฐากูรได้รับการแปลอย่างแพร่หลายเป็นหลากภาษา อัจฉริยภาพของเขาเป็นที่ประจักษ์ในวงกว้าง

วิลเลียม บัตเลอร์ ยีทส์ กวีเลื่องชื่อชาวอังกฤษกล่าวไว้ว่า “บทกวีของฐากูรนั้นเป็นผลผลิตของวัฒธรรมที่สูงส่ง และแสดงออกถึงโลกที่เขาฝันใฝ่มาทั้งชีวิตได้อย่างไร้ที่ติ”

บทประพันธ์ชองฐากูรมักได้รับแรงบันดาลใจจาก ‘ความเรียบง่าย’ และ ‘ธรรมชาติ’ เขาเชื่อว่าความงดงามตามแบบธรรมชาติที่มิได้ถูกปรุงแต่งโดยมนุษย์นั้นเป็นตัวกลางที่จะใช้เชื่อมถึงพระเจ้า และสามารถช่วยปลอบประโลมจิตวิญญาณอันวุ่นวายเหนื่อยล้าของมนุษย์ทั่วไปได้ดีที่สุด

สเน่ห์สำคัญที่ทำให้บทประพันธ์ของเขามีเอกลักษณ์และโดดเด่นกว่างานของกวีร่วมสมัยคนอื่นๆ คือการที่เขาเลือกที่จะ ‘เพิกเฉยต่อกฎการประพันธ์ตามฉันทลักษณ์แบบเดิม’ ในภาษาสันสกฤต แต่เลือกใช้บทร้อยกรองอิสระ (Free Verse) ที่ปราศจากโซ่ตรวนหรือกรอบทางฉันทลักษณ์อันเคร่งครัด ซึ่งเป็นรูปแบบร้อยกรองอิสระที่ รพินทรนาถ ฐากูร เลือกใช้กับหนังสือเล่มนี้ อิสรภาพแห่งความไร้ตัวตน (Stray Birds)

หนังสือเล่มนี้รวบรวมบทกวีหรือถ้อยคำสั้นๆ จากผู้เขียนที่ไม่ได้มีรูปแบบตายตัว แต่แฝงไปด้วยความหมายอันลึกซึ้ง เป็นบทรำพึงรำพันสั้นๆ ที่มีความหมายติดตรึงใจอย่างยาวนาน