Ρίζες

Ποτέ δεν θα ξεχάσετε τον Κούντα Κίντε, τον νέγρο από την Γκάμπια που αρπάζουν οι δουλέμποροι στα δεκάξι του χρόνια και τον πετάνε στ΄ αμπάρια του δουλεμπορικού πλοίου "Λόρδος Λαϊγκονήρ". Μερικές εβδομάδες αργότερα η "Εφημερίδα του Μαίρυλαντ" - το Μαίρυλαντ είναι τότε ακόμα μια απ΄ τις βρετανικές αποικίες της Αμερικής - αναγγέλλει την άφιξη του πλοίου στο λιμάνι της Αννάπολις, στις 29 Σεπτεμβρίου 1767. Αναγγέλλει επίσης την πώληση, "έναντι μετρητών ή πιστωτικών επιστολών, ενός φορτίου από σκλάβους υγιείς και πρώτης διαλογής".

Δύο αιώνες αργότερα, την ίδια ακριβώς μέρα, στις 29 Σεπτεμβρίου 1967, ο μαύρος Αμερικανός Άλεξ Χέϊλυ κλαίει σε μιαν αποβάθρα της Αννάπολις. Ξεκίνησε σ΄ αναζήτηση των προγόνων του εδώ και πέντε χρόνια. Είναι δημοσιογράφος του "Πλαίυμποϋ", συγγραφέας - έγραψε την "Αυτοβιογραφία του Μάλκολμ Χ", ηγέτη των μαύρων Μουσουλμάνων - και τώρα πια ξέρει πως είναι μακρινός απόγονος του Κούντα Κίντε, του "Αφρικάνου", κι ότι απ΄ αυτόν δεν τον χωρίζουν παρά εφτά γενιές αντρών και γυναικών που η ζωή τους αντιπροσωπεύει μια κρυφή και σχεδόν άγνωστη πτυχή της Αμερικάνικης Ιστορίας. Εφτά γενιές που πάτησαν το πόδι τους στην Αμερική πριν καν γεννηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, και που σήμερα είναι ένας λαός 25 εκατομμυρίων Μαύρων, των οποίων οι πρόγονοι "Ξεριζώθηκαν" σαν τον Κούντα Κίντε....

(Max Gallo - Ζωντανεύοντας τον νικημένο ήρωα)

Έτσι γεννιούνται οι "Ρίζες", το βιβλίο του Άλεξ Χέϊλυ, που είναι συνάμα αναζήτηση και αναβίωση του χαμένου παρελθόντος των Μαύρων. Μέσα σε δύο μήνες από την έκδοσή του, το 1976, το βιβλίο αυτό μετατρέπεται σε κοινωνικό φαινόμενο και πουλάει πάνω από τρία εκατομμύρια αντίτυπα. Άγνωστοι σπάζουν τις προθήκες των βιβλιοπωλείων για να κλέψουν μερικά αντίτυπα. Με βάση το βιβλίο, γυρίζονται 8 επεισόδια ενός τηλεοπτικού σήριαλ και το τελευταίο επεισόδιο το παρακολουθούν 96 εκατομμύρια Αμερικανοί, αριθμός πρωτοφανές ρεκόρ. Πρόκειται για ένα συγκινησιακό σοκ όπου οι εικόνες, ακόμη κι οι φράσεις, είναι βίαιες. Οι Λευκοί κλέβουν, βιάζουν, ακρωτηριάζουν, σκοτώνουν. Και οι Αμερικανοί ανακαλύπτουν ένα παρελθόν βίας και καταπίεσης, κρυμμένο πίσω απ΄ την Ιστορία της κάθε Πολιτείας. Τολμούν όμως να το εμφανίσουν: εκατοντάδες σχολεία βάζουν τις "Ρίζες" στο εκπαιδευτικό πρόγραμμά τους.

Η επιτυχία αυτή είναι σίγουρα σημάδι της ζωντάνιας της αμερικάνικης κοινωνίας. Μέσα σε σαράντα χρόνια, περνάμε απ΄ τον θρίαμβο του "Όσα παίρνει ο Άνεμος" στον θρίαμβο των "Ριζών".