ฟ้ากว้างทางไกล

งานเขียนชิ้นนี้ของซาโรยัน ดำเนินเรื่องผ่านบทสนทนาระหว่างพ่อกับลูกชาย พ่อผู้เป็นนักเขียนใช้เรื่องราวรอบตัวอบรมบ่มเพาะความดีงามให้เกิดขึ้นในใจลูกชายตัวน้อย ให้ค่อยๆ เติบใหญ่ขึ้นมาเป็นคนอย่างสมบูรณ์ เนื้อหาของบทสนทนาระหว่างสองพ่อลูกไม่เพียงสร้างรอยยิ้มให้กับผู้อ่าน แต่ยังให้แง่คิด และความรู้รอบตัว ความสัมพันธ์ระหว่างสองพ่อลูกอาจชวนให้ผู้อ่านหวนคิดถึงชีวิตวัยเด็ก ครั้งยังอยู่ในความดูแลของพ่อแม่ เข้าใจถึงความจำเป็นหลายๆ อย่างของท่าน ตลอดจนอาจคิดวางแผนถึงบทบาทการเป็นพ่อแม่ที่สามารถเป็นต้นแบบที่ดีให้กับลูกน้อย เพื่อการเติบโตที่สมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจของเขา

ซาโรยัน เขียนเรื่องนี้ขึ้นจากการรำลึกถึงตัวเองตอนอายุ 10 ขวบ และการเฝ้าสังเกตลูกชายวัย 10 ขวบของตนเอง โดยนำเอาเรื่องราวของตนเอง บวกกับของลูกชายมาเป็นวัตถุดิบในการเขียน โดยถ่ายทอดเรื่องราวผ่านมุมมองของผู้เป็นลูก จากความทรงจำครั้งเยาว์วัยที่มีพ่อคอยดูแลอยู่ใกล้ชิด รวมทั้งคอยให้คำแนะนำสั่งสอน เป็นงานเขียนอีกชิ้นที่ถ่ายทอดความงดงามของชีวิต และการเติบโต สวนทางกับชีวิตวัยเด็กของเขาที่เติบโตมากับความยากแค้นและขมขื่น จนมีบุคลิกต่อต้านสังคมกลายๆ

วรรณกรรมชิ้นนี้เป็นหนังสือเล่มเล็กๆ บางๆ แต่งดงาม ซาโรยันแยกทางกับภรรยา ลูกชายอยู่กับแม่ และมาพักกับพ่อในช่วงฤดูร้อน ทั้งสองได้ใช้ชีวิตช่วงสั้นๆ ด้วยกันอย่างมีความสุข ลูกชายได้รู้จักตัวตนจริงๆ ของพ่อ พ่อวาดภาพชีวิตอนาคตอันสดใสให้ลูก อะราม ลูกชายวัยเพียงสิบปีจะซึมซับสิ่งที่พ่อสอนในวัยนั้นได้หรือไม่ ไม่สำคัญเท่ากับที่ผู้เขียนได้ให้ข้อคิดแก่ผู้เป็นหรือจะเป็นพ่อแม่ว่าควรแนะนำลูกหลานอย่างไรเกี่ยวกับความงดงามและคุณค่าของการใช้ชีวิต ประเด็นสำคัญประเด็นหนึ่งที่ผู้อ่านจะได้จากหนังสือเล่มนี้คงเป็นว่า พ่อแม่ควรจะสร้างความสัมพันธ์ที่งดงามกับลูกโดยให้ลูกหลานรู้จักตัวตนของตนจริงๆ และให้ลูกหลานรู้จักการต่อสู้เพื่อเป็นคนดี คนมีน้ำใจ