สงครามระหว่างสี: ก่อนถึงจุดที่ไม่อาจหวนกลับ

ในคำนำผู้เขียนของหนังสือ ทางแพร่งและพงหนาม: ทางผ่านสู่ประชาธิปไตยไทย (2551, สำนักพิมพ์มติชน) เกษียร เตชะพีระ กล่าวไว้ว่า ในฐานะครูสอนรัฐศาสตร์ เขามองงานเขียนคอลัมน์หนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ว่ามีบทบาทคล้ายการออกคลินิกตรวจผู้ป่วยของหมอในโรงพยาบาล เป็นโอกาสให้ความรู้ทางทฤษฎีในตำรารัฐศาสตร์ถูกล้วงควักออกมาทดสอบ ลับฝน หล่อหลอม กลั่นกรอง ให้งวดตัว เข้มข้น แหลมคม ลึกซึ้ง งอกงามมีชีวิตชีวา และทรงพลังปลุกเร้าสติปัญญาและจิตสำนึกยิ่งขึ้น

สำหรับเกษียร เตชะพีระ บทความในคอลัมน์ประจำวันศุกร์ของหนังสือพิมพ์ มติชนรายวัน เปรียบเหมือนบันทึกวาทกรรมหรือไดอารีรายสัปดาห์ที่พยายามไขว่คว้าฉวยจับกระแสสถานการณ์การเมืองที่พลิกผันเปลี่ยนแปลงให้ ‘หยุดวิ่ง’ และ ‘แน่นิ่ง’ สักพัก พอที่จะทำความเข้าใจนัยความหมาย ฐานะ บทบาท และแนวโน้มของมัน ก่อนที่มันจะขยับเคลื่อนออกวิ่งต่อไป

สำหรับเกษียร เตชะพีระ วิกฤตการณ์การเมืองไทยจากระบอบทักษิณ สู่รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ถึงปรากฏการณ์ขบวนการเสื้อเหลืองและเสื้อแดง - สองขบวนการการเมืองมวลชนระดับชาติ - เป็นภาพสะท้อนของการเปลี่ยนแปลงและความขัดแย้งหลายประการในสังคมการเมืองไทย ดังเช่น

- กระบวนการที่รัฐไทยกำลังเคลื่อนจากรัฐเปราะบาง ไปเป็นรัฐในวิกฤต และมุ่งสู่รัฐล้มเหลว

- การปฏิวัติกระฎุมพีที่เปลี่ยนแปรจากแนวทางตุลาคมของขบวนการนักศึกษาประชาชนเดือนตุลา ที่ ‘ต้านรัฐราชการเผด็จการและต้านอำนาจทุนควบคู่กัน’ ไปเป็นแนวทางพฤษภาคมของของแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ ที่ ‘ต้านรัฐราชการเผด็จการและศักดินาด้านเดียว’ กับ แนวทางกันยายนของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ที่ ‘ต้านอำนาจทุนด้านเดียว’

- การต่อสู้กันระหว่าง ‘ประชาธิปไตยไม่เสรี’ กับ ‘ประชาธิปไตยที่ไร้ประชาชน’

- ความขัดแย้งทางชนชั้นสังคมเศรษฐกิจและการเคลื่อนย้ายอำนาจระหว่าง ‘กลุ่มชนชั้นนำเดิมและคนชั้นกลางในเมือง’ กับ ‘กลุ่มทุนใหญ่โลกาภิวัตน์ผสมเกษตรกรและคนจนเมือง’

- ความขัดแย้งของนโยบายเศรษฐกิจการเมืองระหว่าง ‘เสรีนิยมใหม่แบบบังคับกะเกณฑ์’ กับ ‘เสรีนิยมใหม่แบบชดเชนหรือประชานิยม’

- 'แนวโน้มอำนาจนิยมของรัฐบาลจากการเลือกตั้ง' และ 'แนวโน้มอนาธิปไตยของฝ่ายค้านนอกสภา'

ทั้งหมดนี้ดำเนินไปภายใต้สังคมการเมืองที่ไร้อำนาจนำ การแบ่งฝ่ายแยกข้างสุดโต่งสุดขั้วทางการเมือง การก่อการร้ายทางการเมืองต่อกัน ซึ่งมวลชนถูก ‘ปลุกเร้าให้ตื่นตัวทางการเมืองเกินขนาด’

ท้ายที่สุด สถานการณ์ก็นำพาสังคมการเมืองไทยไปสู่ ‘จุดที่ไม่อาจหวนกลับ’ และ ‘คืนวันอันมืดมิด’

เนื้อหาของหนังสือชุด ‘สงครามระหว่างสี’ ของเกษียร เตชะพีระ รวบรวมจากคอลัมน์ในหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ระหว่างเดือนตุลาคม 2550 ถึงเดือนกันยายน 2553 หนังสือชุดนี้ประกอบด้วยหนังสือ 2 เล่ม ได้แก่

(1) สงครามระหว่างสี: ก่อนถึงจุดที่มิอาจหวนกลับ ว่าด้วยวิกฤตการณ์การเมืองไทย จากระบอบทักษิณ สู่รัฐประหาร 19 กันยา ถึงปรากฏการณ์ม็อบพันธมิตร

(2) สงครามระหว่างสี: ในคืนวันอันมืดมิด ว่าด้วยวิกฤตการณ์การเมืองไทย จากรัฐบาลอภิสิทธิ์ สู่ปรากฏการณ์ม็อบเสื้อแดง ถึงเหตุการณ์พฤษภาคม 2553

เราหวังว่า หนังสือชุดนี้คงช่วยให้แสงสว่างทางปัญญาแก่สังคมไทยได้บ้างท่ามกลางคืนวันอันมืดมิด