บัญญัติสี่สิบประการแห่งรัก

ต่างสถานที่ ต่างเวลา อเมริกาและอนาโตเลีย แต่แรงดึงดูดบางอย่างก็ทำให้คนทั้งคู่เดินทางมาพบกัน

บัญญัติสี่สิบประการแห่งรัก (2010) เป็นนวนิยายขายดีของนักเขียนเชื้อสายตุรกี เอลีฟ ชาฟัค ซึ่งเขียนจากภาษาอังกฤษ มีการแปลไปแล้วหลายสิบภาษา เปิดเรื่องที่ครอบครัวรูบินสไตน์ ซึ่งเป็นครอบครัวชนชั้นกลางมีอันจะกิน ภาพภายนอกเหมือนเป็นครอบครัวสุขสันต์ สามีเป็นทันตแพทย์ ภรรยาเป็นแม่บ้านที่ดูแลครอบครัวอย่างเต็มกำลังเสมอมา ลูกๆ ทั้งสามได้รับการศึกษาและความมั่นคงทางชีวิตเนื่องด้วยความมั่งคั่งที่พ่อแม่จัดหาไว้ให้อย่างพร้อมพรั่ง แต่วันหนึ่ง ‘เอลลา’ ฝ่ายภรรยานึกอยากรับงานพิเศษทำ แล้วได้งานเขียนบทวิจารณ์ต้นฉบับนวนิยายที่อยู่ระหว่างพิจารณาจัดพิมพ์จากสำนักพิมพ์แห่งหนึ่ง ต้นฉบับเล่มนี้นี่เองที่ทำให้ชีวิตครอบครัวของเอลลาเปลี่ยนไปตลอดกาล

นวนิยายเล่มนั้นชื่อ คำหมิ่นอันสุขี เขียนโดย ‘อาซีส’ เนื้อหาว่าด้วยเรื่องของผู้คนที่นับถือลัทธิซูฟี ของปราชญ์และกวี ‘มาวลานา ญะลาลุดดิน รูมี’ แห่งดินแดนอนาโตเลียเมื่อหลายร้อยปีก่อน และเรื่องราวความสัมพันธ์ทางจิตวิญญาณที่รูมีมีต่อ ‘ชัมส์แห่งตาบริซ’ซึ่งเป็นเดอร์วิชหรือนักพรตที่ธุดงค์เรื่อยไปอย่างไม่มีวันลงหลักปักฐานที่ใดทั้งสิ้น แต่กลับต้องมาอยู่กับรูมีด้วยความผูกพันทางจิตวิญญาณและความเชื่ออย่างสุดใจว่าเขาทั้งสองนั้นเป็นเพื่อนคู่คิดมิตรร่วมทางหรือ companion บนเส้นทางสู่การพบพระเจ้าที่แท้จริงและความสัมพันธ์ที่ยากเกินความเข้าใจของชาวเมืองนี่เอง ที่ทำให้เกิดเรื่องราวตามมาอีกมากมาย จนสุดท้ายกลายเป็นความขมขื่นและช้ำตรมอย่างที่สุดของใครหลายคนรวมทั้งรูมีและชัมส์เอง

ความสัมพันธ์ระหว่างเอลลากับสามี และรูมีกับชัมส์ มีความซับซ้อนและอ่อนไหว ทั้งสองความสัมพันธ์ต่างเป็นกระจกสะท้อนกันและกันแม้ว่าจะอยู่คนละภพคนละเวลา

บัญญัติสี่สิบประการแห่งรัก เล่มนี้จึงเป็นนวนิยายที่พูดถึงความรักจากแง่มุมของคนที่มีรักอย่างลึกซึ้งและหนักหน่วง จากความรู้สึกของคนที่แสวงหารักแท้และปรารถนาจะค้นพบทางออกจากพันธนาการ เป็นนวนิยายที่ยืนยันประโยคที่ว่า ‘ที่ใดมีรักที่นั่นมีทุกข์’ บัญญัติว่าด้วยความรักทั้งสี่สิบข้อนั้นคือหลักคิดเพื่อเพื่อนมนุษย์ เป็นแนวความคิดของชัมส์แห่งตาบริซ ที่เอลีฟ ชาฟัคสามารถเอามาเรียงร้อยและแทรกไว้ในเรื่องเล่าได้อย่างสวยงามน่าทึ่ง

ไลบรารี่ เฮ้าส์ ภูมิใจเสนอ บัญญัติสี่สิบประการแห่งรัก อย่างยิ่ง เพราะนี่คือวรรณกรรมที่ทำให้เราสามารถหยุดทบทวนหัวใจของเราได้ในทุกบททุกตอน

.

หลายครั้งขอบฟ้าและมหาสมุทรไม่อาจกีดกั้นความรักของคนเรา เฉกเช่น เอลลา กับ อาซีส คนหนึ่งอยู่ในซีกโลกอันไกลโพ้น อีกคนใช้ชีวิตแสนจำเจและถูกต้องตามทำนองคลองธรรมอยู่บนฟากโลกตรงกันข้าม ทั้งสองต่างเจ็บช้ำแหลกสลาย จึงต้องดั้นด้นหนีไปจากชีวิตอันกัดกร่อนผุพัง กระทั่งเจอหนทางที่ทำให้รู้จักความหมายของรักแท้ได้อีกหน

การพบกันผ่านตัวหนังสือของหญิงชายทั้งสอง เปิดประตูให้เรารู้จักวิถีทางแห่งซูฟี หลักการและความเชื่อที่ก่อเกิดมาจาก มาวลานา ญะลาลุดดิน รูมี กวีและปราชญ์แห่งดินแดนอนาโตเลียเมื่อหลายร้อยปีก่อน รวมทั้งทำให้เราได้ซาบซึ้งตราตรึงกับความรักที่รูมีมีต่อ ชัมส์แห่งตาบริซ เดอร์วิชธุดงค์ผู้ไม่ลงหลักปักฐานหรือยึดมั่นกับสิ่งใด มีศรัทธามั่นต่อพระเป็นเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ และมีจิตวิญญาณกับปัญญาสว่างไสวจนสามารถบัญญัติกฎแห่งความรักสำหรับผองมนุษย์ไว้ได้ถึงสี่สิบประการ