اعتقاد بدون تعصب

اعتقاد بدون تعصب
درست در آستانه قرن بیستم، نیچه با لحنی سرشار از یقینی شورانگيز مرگ خدا را اعلام کرد. امروزه بعد از گذشت کمی بیش از یکصد سال، این پیشگویی به سختی باور پذیر به نظر می رسد. اینکه آیا خدا در واقعیت کیهانی وجود دارد یا خیر، مسئله دیگری است و این سوال را نمی توان با علوم تجربی پاسخ داد :نمی توان خدا را موضوع یک آزمایش علمی قرار داد. اما در واقعیت ملموس تجربه زندگی انسانی امروز، خدایان واقعی بسیار متعددی وجود دارند که برای جلب توجه و بیعت مردم با یکدیگر رقابت می کنند. نیچه فکر می کرد که در آستانه عصر الحاد ایستاده است. اما هم اکنون به نظر می رسد قرن بیست و یکم، عصر چند خدایی است. انگار خدایان بی شمار دوران باستان اکنون به قصد انتقام بازگشته اند.
متفکران رادیکال تر عصر روشنگری، به ویژه در فرانسه، با شور و شعف، انتظار مرگ دین را می کشیدند. دین، توهمی بزرگ تصور می شد؛ توهمی که نه فقط موجب پیدایش انبوهی از خرافات، بلکه موجب بروز هولناک ترین قساوت ها شده بود. جنگ مذهبی بعد از انشعاب پروتستانيسم در اروپا قطعا به این دیدگاه اعتبار بخشیدند. از این رو ،فریاد "شر را نابود کنید! "ولتر نه فقط کلیسای کاتولیک -بنا به تجربه او، مادر همه قساوت ها - بلکه کل دین را در بر می گرفت. پروتستانها نیز با همان شور و حرارت مخالفان کاتولیکشان بدعت گذاران را اعدام می کردند و جادوگران را در آتش می سوزاندند. کسی در خارج از مسیحیت دو شقه شده هم قادر به یافتن سنت دینی جذاب تری نبود.
البته سلاحی که قرار بود دین را نابود کند، عقل بود. در پرتوی متین عقل، توهم دین نیست می شد.
اعتقاد بدون تعصب
پیتر برگر،آنتون زایدرولد
ترجمه محمود حبیبی