de Javaanse: het turbulente leven van Toto Koopman

Toto Koopman was voor de Tweede Wereldoorlog het eerste model van gemengde afkomst dat als mannequin bij Coco Chanel doorbrak. In de oorlog was ze een spionne, die in een concentratiekamp terechtkwam wegens verzetswerk. Na de oorlog was ze de muze van de beroemdste Europese kunstgalerie van de tweede helft van de twintigste eeuw. Van Java naar de studio’s van Vogue, van het concentratiekamp Ravensbrück naar het artistieke en intellectuele Londen van de jaren ‘50 en ‘60; deze meertalige, moedige, frivole en amorele schoonheid liet niemand onberoerd. Waarom?

Omdat ze altijd tegen conventies aanschopte, zeker tegen ongelijkheid. Sommigen vonden haar loyaal en onweerstaanbaar, anderen pervers. Zonder enige schaamte verzamelde ze beroemde minnaars en minnaressen, voordat ze koos voor de Duitse Erica Brausen, de ontdekker van Francis Bacon. De twee vrouwen werden onafscheidelijk en hebben tussen 1947 en 1973 in hun beroemde Londense avant-garde kunsthandel Hanover de crème-de-la-crème van de moderne schilder- en beeldhouwkunst geëxposeerd. Mensen die haar hebben gekend, zijn unaniem in hun oordeel: Toto Koopman was een uniek mens, een celebrity, een eclatante schoonheid die spraakmakende liefdesaffaires onderhield met de rich and famous. Een vrouw als een feniks, een mysterieuze vrouw. Ze leefde haar leven als een romantisch spel, gedurfd en in stijl. Op haar is de uitspraak van André Breton volledig van toepassing: ‘Elk verlies van elan is voor mij fataal.’