Kapital - Üçüncü Cilt

Gerçekte özgürlük alemi, ancak, emeğin zorunluluk ve günlük kaygılarla belirlendiği alanın bittiği yerde fiilen başlamış olur; demek ki bu alem, doğası gereği, fiili maddi üretim alanının ötesinde bulunur. Tıpkı yabanıl insanın, gereksinimlerini karşılamak, yaşamını sürdürmek ve yeniden-üretmek için doğayla boğuşmak zorunda olması gibi, uygar insan da aynı zorunluluk içersindedir ve bunu da bütün toplumsal biçimlenişler içersinde, akla gelen her türden üretim tarzları altında yapmak durumundadır.
(Kapital 3, s. 720)