การฟื้นตื่นของเอ็ดน่า

เอ็ดน่า ปองติเยร์ (Edna Pontellier) ผู้หญิงที่กล้าหาญเด็ดเดี่ยวกลางสังคมปลายศตวรรษที่ 19 เธอไม่ได้ถูกบีบคั้นกดคอให้ขาดอากาศหายใจโดยกระแสสารของโลก ทว่าเธอทะยานไปบนมหาสมุทร และสร้างคลื่นที่ไม่มีวันหยุดได้ ไม่ว่าถูกกีดกั้นด้วยสิ่งใดก็ตาม

ดิ อเวคเคนนิง (The Awakening: 1899) วรรณกรรมว่าด้วยคำว่า 'แม่' และ 'เมีย' เป็นหนังสือที่อ่านได้ไหลลื่น เพราะโชแปงเก่งกาจในการบรรยายฉายภาพฉากและอารมณ์ของตัวละคร แม้ว่าแก่นแกนของเรื่องจะท้าทายต่อมาตรฐานสังคมของผู้หญิงยุคนั้น ซึ่งเป็นยุคที่ผู้ชายเป็นใหญ่ทั้งในบ้านและนอกบ้าน ทว่าเรื่องที่เกิดขึ้นกลับมีให้เห็นอยู่ในปัจจุบันนี้ แก่นเรื่องดังกล่าวเป็นข้อพิสูจน์ถึงความเป็นนิยายเฟมินิสต์ยุคแรกเริ่มของอเมริกา โชแปงบรรยายความขัดแย้งทางความคิดของเอ็ดน่า ด้วยวิธีการเล่าด้วยกระแสสำนึก เสมือนว่าผู้อ่านเข้าไปนั่งอยู่กลางใจของเธอ ทำให้เข้าอกเข้าใจแม่บ้านเป็นอย่างดี

คลื่นที่สัดสาดจากวันวานเมื่อร้อยปีที่แล้ว ยังสั่นกระทบทุกหนทุกแห่ง
เมื่อระดับน้ำที่ไม่อาจมองด้วยตาสูงถึงระดับจมูกของพวกเขา และหยุดยั้งการหายใจ
พวกเขาคงจะรู้แจ้งถึงคลื่นนั้น

เคท โชแปง คือนักเขียนอเมริกันหญิงที่แหวกม่านประเพณี เพื่อทวงคืนความเป็นคนของอิสตรีทั้งปวง
แม้เธอจะถูกละเลยในห้วงเวลาที่ยังมีชีวิต ทว่ากาลเวลาได้พิสูจน์แล้วว่าเธอคือ 'เฟมินิสต์ผู้มาก่อนกาล'
ผู้คนต่างยกย่องในความกล้าหาญและฝีมือในการเขียนหนังสือ ผลงานของเธอถูกนำไปวิจารณ์ตราบจนวันนี้

---------
"ยังมีโลกอันลึกลับ ละเอียดซับซ้อน เร้าอารมณ์ กระตุ้นจินตนาการและความคิด อันเป็นโลกที่มองผ่านสายตาและจิตสำนึกของนักเขียนสตรี นี่คือโลกอีกโลกหนึ่งที่นักอ่านบ้านเราไม่ค่อยจะได้พบพานมาก่อน"- ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์

"ความโดดเดี่ยวที่ตามมาในขั้นของการตาสว่างระดับนั้น จึงเป็นความโดดเดี่ยวของผู้หญิงที่ไม่เพียงแปลกแยกต่อภาพลวงตาของความรัก การแต่งงาน หรือกระทั่งความเป็นแม่ แต่มันเป็นความโดดเดี่ยวอย่างที่เรียกกันว่า โดดเดี่ยวในระดับอัตถิภาวะ ... ฟังดูปรัชญาเกินไปไหมสำหรับแม่บ้านคนหนึ่ง?"- ไอดา อรุณวงศ์