Willen: het leven van de geest

Willen is het tweede deel van een trilogie over het Leven van de geest, waaraan Hannah Arendt de laatste jaren van haar leven heeft gewerkt. Eerder verscheen het succesvolle Denken.

Bestaat er zoiets als een vrije wil? En is deze wil in staat om handelingen en gebeurtenissen te veroorzaken of het verloop ervan te beïnvloeden? In dat geval ligt het verloop van de geschiedenis niet (helemaal) vast: wat we doen, zouden we ook niet kunnen doen; wat gebeurt, zou ook niet (of op een andere manier) kunnen gebeuren. Niet de noodzaak, maar het toeval of de contingentie bepaalt in dat geval de geschiedenis. De westerse filosofie heeft het hier altijd moeilijk mee gehad. De contingentie is immers de prijs voor de vrijheid, en slechts weinige filosofen hebben zich bereid getoond om deze prijs te betalen.

Staat het denken in het teken van de harmonie tussen ik en mezelf, dan staat het willen in het teken van het gevecht tussen ‘ik-wil’ en ‘ik-wil-niet’. Dit gevecht tussen de wil en zijn tegenwil kan alleen worden beëindigd door te handelen.