มิ่งมิตรดุริยกร

นวนิยายขนาดสั้น 2 เรื่องของนักเขียนผู้ได้รับสมญานามว่า “มโนธรรมแห่งรัสเซีย”

นวนิยาย มิ่งมิตรในหมู่มาร (In Bad Company) เป็นผลงานที่ส่งให้คาราเลียนโกกลายเป็นนักเขียนชั้นนำ เขาเขียนเรื่องนี้ระหว่างถูกเนรเทศอยู่ในยากูตียา (ค.ศ.1881-1884) และได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1885 เขากล่าวว่าหลายอย่างในเรื่องนี้มาจากชีวิตจริง ฉากที่บรรยายก็เป็นภาพของเมืองร้อฟโนซึ่งเขาเคยใช้ชีวิตวัยเยาว์ช่วงหนึ่งอยู่ที่นั่น บุคลิกภาพบางส่วนของบิดาคาราเลียนโกปรากฏอยู่ในบุคลิกของผู้พิพากษาในเรื่อง ภาพประทับใจระหว่างพ่อกับลูกฉายออกมาจากการมองโลกในแง่ดีอย่างไม่รู้เหนื่อยหน่ายของผู้เขียนและความเชื่อมั่นอย่างไม่คลอนแคลนว่าจิตใจของมนุษย์นั้นมีสิ่งที่ดีงามซ่อนอยู่
.
นวนิยาย ดุริยกรบอด (The Blind Musician) ตีพิมพ์ในปี 1886 เป็นผลงานที่รู้จักกันดีที่สุดของคาราเลียนโก ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างประเทศเกือบทุกภาษา แก่นเรื่องอยู่ตรงแนวคิดที่ว่า มนุษย์เราจะมีความสุขได้ก็ต้องละความหมกมุ่นยึดถือตนเองไปเสียก่อน ในตอนท้ายคาราเลียนโกเขียนบรรยายตัวเอกไว้ว่า “แทนที่ความทุกข์เก่าๆอันมืดบอดเห็นแก่ตัวและไม่บรรเทาเบาบาง เดี๋ยวนี้เขามีความรู้ที่แท้จริงต่อชีวิตอยู่ในดวงวิญญาณแล้ว เขาได้รู้จักทุกข์สุขของผู้อื่นแล้ว”
*****