Denken

De Duits-Joodse filosofe Hannah Arendt heeft niet alleen baanbrekende werken geschreven over politieke theorie en het actieve leven, maar ook een klassieke studie over het denken. Denken put uit de hele geschiedenis van de filosofie: het is een ongemeen rijk boek waarmee Hannah Arendt toetreedt tot het pantheon van de grote filosofen.

Levert denken iets op? Heeft het nut? Lost denken de problemen van de wereld op? Geeft het de kracht om te handelen? Is er een verband tussen gedachteloosheid en kwaad, tussen het plegen van misdrijven en het verwaarlozen van de denkactiviteit? Een antwoord op deze fascinerende vragen articuleert Hannah Arendt in Denken, het eerste deel van de trilogie Het leven van de geest, waaraan ze tot op de laatste dag van haar leven werkte.
Recensie(s)

De aanleiding voor de Grifford Lectures (1972) in Aberdeen door filosofe/politicologe Hannah Arendt was haar confrontatie met 'een opvallend gebrek aan diepgang' bij oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann. Inmiddels is dat beeld door onder anderen Bettina Stangneth wat bijgesteld. Maar dat ontneemt niet het belang aan deze bundeling van de lezingen. De vraag staat centraal of denken niet meer is dan een instrument van kennis. Namelijk of het tot de voorwaarden kan behoren waaronder mensen zich van het kwaad onthouden. Hiermee gaat Arendt in tegen de gangbare, contemplatieve filosofische traditie. De term die zij gebruikt, is 'vita activa', de actieve levenswijze. Een actueel thema dat weliswaar niet gemakkelijk, maar wel helder is uitgewerkt; de vele terzijdes en verklaringen staan letterlijk tussen ronde en vierkante haakjes. Arendt komt in de voetsporen van Socrates uit bij het feit dat denken en ten volle leven hetzelfde zijn. Naast geluk en deugd zet zij de liefde voor wijsheid, schoonheid en rechtvaardigheid. Een als klassiek te beschouwen boek, eerder in het Nederlands verschenen in een vertaling van Thomas Graftdijk (1980).