ประวัติการเมืองไทยสยาม พ.ศ. 2475-2500

ประวัติการเมืองไทยสยาม พ.ศ. 2475-2500 ของ ชาญวิทย์ เกษตรศิริ เป็นงานวิชาการทางประวัติศาสตร์ที่ให้ภาพความเปลี่ยนแปลงนับแต่สมัยการปฏิวัติ 2475 โดยมุ่งอธิบายสาเหตุปัจจัย ตลอดจนให้ความหมายต่อเหตุการณ์และปรากฎการณ์สำคัญ ๆ ทางการเมืองไทย มากกว่าที่จะเพียงนำเสนอว่าเกิดอะไรขึ้นและเกิดขึ้นเมื่อไหร่เท่านั้น แม้ว่าโดยช่วงเวลาของงานศึกษานี้ดูจะครอบคลุมช่วงเวลาเพียง 25 ปี คือยุคสมัยคณะราษฎร (2475 -2490) และยุคสมัยคณะรัฐประหาร (2490-2500) แต่กล่าวได้ว่าเป็นหนังสือที่ให้ภาพของความเปลี่ยนแปลงทางสังคมการเมืองไทยนับแต่สมัยการปฏิรูปการปกครองประเทศตามแบบตะวันตกในสมัยรัชกาลที่ 5 ตลอดทั้งยังให้แนวความคิดต่อการเข้าใจพลังทางสังคมการเมืองไทยที่ก่อเกิดเป็นพลังมหาชนในวันที่ 14 ตุลาคม 2516 โดยภาพรวมนั้น ประวัติการเมืองไทยยุคใหม่ที่มีความต่อเนื่องกว่าศตวรรษจากปี 2435 จนถึงปัจจุบัน ก็สามารถกล่าวสรุปจากแนวความคิดในหนังสือเล่มนี้ได้ว่า ความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองไทยเป็นผลจากการต่อสู้เคลื่อนขับของ 3 กลุ่มพลัง คือ พลังกษัตริย์นิยม-จารีตนิยม พลังรัฐข้าราชการ และพลังนอกระบบราชการ โดยมีมหาอำนาจจากภายนอกเป็นปัจจัยแทรกแซงที่สำคัญ