นัดฌา

“ในรอยยิ้มเดียวกันกับคุณ ยิ้มผ่านพุ่มน้ำตาหนาชุ่ม “มันก็ยังเป็นรักอยู่วันยังค่ำ” คุณเคยพูดไว้; ยังมีอีกคำที่คุณกล่าวไว้อย่างไม่ค่อยจะยุติธรรมสักเท่าไหร่: “เอาทั้งหมด หรือไม่ก็อย่าเอาเลยดีกว่า”

วรรณกรรมเล่มแรกๆ ของโลกที่ใช้ภาพถ่ายเป็นส่วนประกอบเรื่องเล่า และเรื่องราวที่เป็นมากกว่างานเขียนเชิงสารคดี อาจจะเป็นทั้งบันทึกและนิยายแบบเหนือจริง

ข้อเขียนชิ้นสำคัญของอ็องเดร เบอรตง (André Breton) นักเขียน-กวีผู้นำขบวนการเซอร์เรียลิสม์ (Surrealism) ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 1928

‘นัดฌา’ สามารถเรียกได้ว่าเป็น นวนิยายจำแลง (false novel) ที่เกิดจากการใช้ชีวิตเชิงทดลอง เพื่อเผชิญหน้ากับความบังเอิญ หรือปริศนาที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน โดยไม่ต้องสร้างเสริมเติมแต่ง แต่ถ่ายทอดมันออกมาอย่างตรงไปตรงมาที่สุด

ใน ‘นัดฌา’ เบรอตงพยายามแสดงให้เราเห็นว่า ความเหนือจริง (surreality) ที่เกิดขึ้นในเรื่องนั้นเป็นประสบการณ์จริงของเขา เมื่อเขาก้าวออกจากโลกที่คุ้นเคยไปกับนัดฌา หญิงสาวที่เขาไม่รู้จัก ผู้แปรผันชีวิตสามัญของเขาให้พบกับเรื่องแปลกประหลาดมากมาย

อแล็ง บาดียู (Alain Badiou) เรียกงานเขียนของเบรอตงว่าเป็นการสืบทอดเจตนารมณ์ของอาตูร์ แร็งโบด์ (Arthur Rimbaud) ในการสร้างสรรค์ความรักขึ้นมาใหม่ (re-inventing love) ผ่านศิลปะงานสร้างสรรค์ การดำรงอยู่ และการเมือง ซึ่ง ‘นัดฌา’ ถือเป็นหนึ่งในโครงการความคิดของเบรอตง การพบกันของเบรอตงกับนัดฌาเป็นหนึ่งใน ‘เหตุการณ์’ ที่เปลี่ยนแปลงพิกัดชีวิตและความคิดของทั้งสองไปตลอดกาล