Orientacja defensywna

1) Finałowy mecz Pucharu Polski w piłce nożnej. Jest remis. Sędzia dyktuje rzut karny dla jednej z drużyn. Koledzy z zespołu patrzą na piłkarza, który na treningach najlepiej strzelał karne. "Nie czuję się dziś dobrze, nie chcę strzelać. Niech zrobi to ktoś inny" mówi on jednak przyjaciołom.

2) Student ma przystąpić do egzaminu. Na uczelni mawia się, że wynik na tym egzaminie jest wykładnikiem możliwości intelektualnych zdającego. Student wprawdzie przygotowywał się dość solidnie, ale noc bezpośrednio poprzedzającą egzamin spędził na wesołej zabawie przy alkoholu. Przed egzaminatorem stanął więc niewyspany i z bolącą głową.

3) Kurs języka niemieckiego kończy się egzaminem testowym. Wyniki mają być ogłoszone nazajutrz. Słuchacz, który nieźle radził sobie podczas kursu i wie, że chyba dobrze odpowiedział na większość pytań myśli: "prawdopodobnie mi się nie powiodło, jestem pesymistą".

Wszystkie te przykłady, mimo, że tak różnorodne, mają jedną cechę wspólną. Zachowanie poszczególnych postaci określić bowiem możemy jako mało racjonalne. Piłkarz nie chce egzekwować rzutu karnego, mimo że wie, że robi to lepiej od kolegów z drużyny. Wycofując się, zmniejsza szanse swego zespołu na zdobycie Pucharu Polski. Rezygnuje też z możliwości zostania bohaterem meczu. Student redukuje swoje szanse na zdanie egzaminu, zachowując się bardzo niefrasobliwie. Słuchacz kursu językowego jest pesymistą, mimo, że najprawdopodobniej zdał egzamin.