De held van onze tijd

Michail Lermontov (Moskou 1814-Pjatigorsk 1841) werd in 1837 op slag beroemd door een bitter gedicht naar aanleiding van de dood van Alexander Poesjkin. Vier jaar later, nog geen 27 jaar oud, kwam hij om bij een duel, net als zijn verafgode voorganger. Niettegenstaande zijn extreem korte leven behoort hij dankzij zijn beeldend en beheerst taalgebruik en de diepgang van zijn werk tot de allergrootsten van de Russische literatuur. De hoogtepunten in zijn oeuvre vormen een aantal korte gedichten, de versvertelling 'De demon' en zijn enige roman, De held van onze tijd, uit 1840.

Deze eerste moderne Russische roman is een document van de vroeg-negentiende-eeuwse romantiek. Toch herkennen we Lermontovs held Petsjorin moeiteloos in onze eigen tijd: een vereenzaamde ziel in een eeuwig ontoereikende wereld. Deze ziel wordt in een ingenieuze structuur van vijf verhalen, vijf momentopnamen verbeeld, eerst door de ogen van een buitenstaander, vervolgens via dagboekfragmenten, en ieder met een eigen concentratiepunt. De opbouw van de roman weerspiegelt het tweespaltige karakter van de held: een faustische geest met een ontwapenende eerlijkheid, even hardvochtig en scherp als tragisch en ontroerend-en altijd onderweg.

De held van onze tijd is vertaald en van een nawoord voorzien door Hans Boland.