Pan Tadeusz

Akcja utworu rozgrywa się podczas kilku dni lata 1811 roku oraz nocy i dnia wiosny 1812 roku. Najważniejszą postacią jest ksiądz Robak, emisariusz w habicie, prowadzący na Litwie działalność spiskową w związku ze spodziewanym nadejściem wojsk napoelońskich. W finale utworu ujawnia on swą prawdziwą tożsamość... Wtedy też wyjaśnia się, dlaczego Robak dąży do pojednania rodu Horeszków i Sopliców poprzez małżeństwo Tadeusza z Zosią z Horeszków, wychowanicą Telimeny. Trzy równoległe wątki utworu to perypetie miłosne Tadeusza, spór Sędziego z Hrabią o zamek i działalność spiskowa księdza Robaka.