Tha hương

Năm 27 tuổi, Michael Mullen từ Galway lên đường tới London để kiếm việc. Michael chỉ còn 1 tay, 1 chân; và hắn ta trông thật ấn tượng bên cạnh 1 chiếc ô tô. Hắn hoang phí vô tội vạ suốt một thời gian dài để mãi sau mới nhận ra rằng cũng tới lúc phải làm việc. Rồi hắn trở lại Galway với nghề hoạt náo cho một gánh xiếc rong, nơi mà ngay cả người yêu thương cũng đã lãng quên hắn. Trước khi tháo chạy đến London, hắn ta tự lên án sự dối trá của chính mình và ngầm ám chỉ toàn bộ gánh xiếc, phá hoại danh tiếng bấy lâu của rạp. Nhưng rồi dư luận đã phản ứng hắn ta dữ dội, cáo buộc lại hắn với rất nhiều tội lỗi mà hắn luôn bác bỏ. Rồi hắn ta trượt dài trong cảnh thiếu thốn và cái chết.

Nhà văn kiêm nhà báo Pádraic Ó Conaire đã sáng tác rất nhiều truyện ngắn, dù vậy Tha hương là tiểu thuyết duy nhất của ông. Và nó đã phải chờ đến 84 năm để được xuất tại tại Ảnh và thêm 6 năm nữa mới xuất hiện tại Mỹ. Như Colm Toibin đã đề cập đến trong lời giới thiệu tới cuốn “The Penguin Book của Irish Fiction” tại trang 1326, như nhiều tiểu thuyết Ai-len khác, Tha hương kể câu chuyện về những cực nhục của người Ai-len khi họ phải rời xa quê hương để kiếm tìm một cơ hội, nhưng họ chẳng bao giờ trở lại. Một điều nữa là Tha hương là câu chuyện có vẻ rất thực, rất nhiều sự trùng hợp ngẫu nhiên dù bản thân câu chuyện hoàn toàn là tưởng tượng. Cuối cùng, Tha hương quả thật là một kiệt tác với những giá trị còn vẹn nguyên cho đến tận ngày nay.

Ray Olson
Quan Ph dịch